De zware taak die 'kiezen' heet

Langzaam begin ik te begrijpen waarom mensen het zo moeilijk vinden om elke avond iets – en dan heb ik nog niet eens over iets lekkers – op tafel te zetten. Dat komt, omdat ik de afgelopen weken net zoals de meeste Nederlanders elke avond thuis gekookt. Uitzonderlijk voor mij, omdat ik door mijn werk toch al gauw twee tot drie keer in de week buiten de deur eet. Ik hoef me dus normaal niet elke dag af te vragen: “wat eten we vanavond?”.

Nu wel; en dat is een bijzondere ervaring. Gelukkig heb ik veel vaardigheden op het gebied van koken en een zeer ruime collectie kookboeken, dus leek me dat niet zo’n probleem. Dat bleek anders; ik heb net zoveel problemen met kiezen als ieder ander. Eerst, omdat ik uit het gigantische aanbod in groenten moeilijk kon kiezen. Daarna, omdat het aanbod mij veel te klein was om iedere dag een keuze uit te maken. Dat klinkt als een contradictie, maar is het niet. Waar ik na twee weken achter kwam is dat er in de supermarkt letterlijk elke dag hetzelfde ligt. Op dezelfde plaats in dezelfde hoeveelheden. Elke dag sperziebonen, snijbonen, courgettes, gesneden andijvie, slamelanges, roerbakmixen…  Die snijbonen en sperziebonen komen mij inmiddels mijn neus uit en die slamelanges en roerbakmixen laat ik links liggen; ze mogen dan allemaal een andere naam hebben, maar ze hebben allemaal dezelfde basis en smaken daarom ook allemaal hetzelfde. Keuze is hier schijn. En de schoongemaakte peentjes en voorgesneden andijvie? Daar zit letterlijk geen smaak meer aan. Is het echt zo slecht gesteld? Ja, als je de boel echt kritisch gaat onderzoeken valt het echt niet mee. Omdat ik me erop heb gefocust, en iets meer weet van eten dan de gemiddelde Nederlander kan ik het benoemen. De meeste mensen kunnen dat echter niet. Maar ze merken het onderliggend wel. Ze krijgen gewoon minder zin in groenten, omdat het product nergens bevrediging geeft. Ja, groenten zijn er niet alleen voor de vitamientjes en de verzadiging, maar ook voor de bevrediging. En dat doet smaak. Natuurlijk in combinatie met bereiding, maar als de basis niet goed is, is het eindproduct dat ook niet.

We kunnen natuurlijk heel veel consumentenonderzoek doen, naar wat mensen missen in groenten en fruit; waarom ze de gezonde boodschap van groenten en fruit niet omzetten in gedrag: waarom ze voor de lekkere trek kiezen voor snickers in plaats van aardbeien. Zolang er wordt gedacht door middel van concepten en beïnvloeding het gedrag van mensen te veranderen lost het probleem zich niet op. De branche moet eerst naar binnen kijken en producten aan een kritisch (smaak)onderzoek onderwerpen. Verandering slaagt pas als het van twee kanten komt; tegelijkertijd.  

Hoe ik in tussentijd mijn keuzeprobleem oplos? Door naar de lokale boerenmarkt te gaan. Slechts vijf kramen en veel minder keuze, maar wel iedere week een andere keuze. Kiezen is nu makkelijk en leuk.

Gepubliceerd in Chain november 2014